Genel risk hesabı yaparken bunların hepsinin toplamını almak gerekir. Bu toplam risk kişinin yaşam boyu meme kanserine yakalanma riskidir. Bu risk kişinin yaşı ve mevcut hastalıkları da göz önünde bulundurularak yeniden gözden geçirilir ve kişinin geri kalan yaşam süresinde meme kanserine yakalanma riski belirlenir.

Bu kadar çok faktörün bir arada değerlendirilerek en doğru risk hesabının yapılması, bilgisayar programlarında ve belirli risk hesaplama modelleri ile yapılabilmektedir. Kişiye göre bazen birden fazla model kullanımı da gerekmektedir.

Günümüzde meme kanserine ilişkin birçok koruyucu tedaviler ve tedbirler bu hesaplanan riske göre belirlenmektedir. Ayrıca meme kanserine yakalanmışsa uygulanacak bazı tedavilere yine bu risk oranına göre karar verilmektedir.

Geri kalan yaşamınızda meme kanserine yakalanma riskinizin hesap edilmesi ve bu risk oranına göre önleyici bir işlemin ya da tedavinin gerekli olup olmadığının belirlenmesi için meme cerrahınızdan yardım isteyebilirsiniz.

Birçok kanser çeşidinde olduğu gibi, meme kanserine yakalanmamak için de hareketsiz bir yaşamdan uzak olup, spor, egzersiz ve yürüyüşe yaşamımızda yer vermeliyiz. Kilo takibimizi asla bırakmamalı, obeziteden ve yağlanmadan uzak olmalıyız. Varsa fazla kiloları bir an önce vermeliyiz.

Karbonhidratlardan, hamur işlerinden olabildiğince uzak, taze sebze, meyve ağırlıklı, sıvı yağların tercih edildiği, Akdeniz mutfağını tercih etmeli, yağlı kızartmalı bol kalorili gıdalardan uzak durmalıyız.

Gerekli vitamin seviyelerimizi özellikle D vitamini seviyemizi ölçtürmeli ve gerekirse takviyesini hekim kontrolunda yapmalıyız. Günlük bol su içmeli, uykumuzu almalıyız. Alkol alımında zararlı seviyeyi geçmemeliyiz. Stresli, gergin yaşamdan olabildiğince uzak kalmalı en azından sakince dinlenebileceğimiz yeterli zaman aralıklarını kendimize ayırmalıyız. Sigaradan, dumanından ve de diğer karsinojenlerden titizlikle kaçınmalıyız.

Uzun süreli ve doktor kontrolü olmayan hormonal ilaç kullanımından uzak durmalıyız. Gereksiz radyasyondan ve radyoaktif alanlardan sakınmalıyız. Çocuk sahibi olacaksak bunu olabildiğince ileri yaşlara bırakmamalı ve gereği kadar emzirmeliyiz. Kendi kendimize meme muayenesini öğrenmeli ve her ay cesaretle yapmalıyız.

Yaşımıza ve risk hesabımıza göre önerilen periyodik meme taramalarını, mamografi, ultrason ve meme muayenelerini aksatmadan yaptırmalıyız.

Prof. Dr. Gürsel Remzi Soybir ve ekibinin yürüttüğü bu çalışma, meme kanseri tedavisinde kullanılan kemoterapi öncesi süreçte (neoadjuvan tedavi) D vitamini takviyesinin etkisini inceleyen dünyadaki ilk planlı klinik araştırmalardan biridir. Daha önce laboratuvar çalışmalarında D vitamininin kanser hücreleri üzerindeki olumlu etkileri gösterilmişti; ancak bu etkinin gerçek hastalarda nasıl sonuç verdiğini değerlendiren kapsamlı bir çalışma eksikti. Bu araştırma bu açıdan önemli bir boşluğu dolduruyor.

2019–2023 yılları arasında toplam 227 meme kanseri hastası çalışmaya dahil edildi. Tedavi süresince araştırma grubundaki hastalara haftada bir kez 50.000 IU D vitamini verildi. İncelemeler sonucunda, D vitamini alan hastalarda tümörün tedaviye tamamen cevap verme ihtimalinin (patolojik tam yanıt) belirgin şekilde arttığı görüldü. Ayrıca tümörün bazı özellikleri —örneğin hormon reseptörü negatif olması ya da hücrelerin hızlı bölünmesi (yüksek Ki-67)— tedaviye daha iyi yanıtla ilişkili bulundu.

Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, D vitamini kullanan hastalarda tedavinin daha etkili olma oranının anlamlı derecede yüksek çıkmasıdır. Koltuk altındaki lenf bezleri için aynı düzeyde kesin bir sonuç görülmese de, yine de olumlu etkiye çok yakın bir ilişki tespit edildi.

Bu çalışma, D vitamininin meme kanseri tedavisine ek bir destek sağlayabileceğini göstermekte ve gelecekte yapılacak daha geniş araştırmalar için önemli bir temel oluşturmaktadır.

Soybir, çocuk sahibi olmak isteyen kadınların tiroit fonksiyonlarının gebelik öncesi mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, tiroit bezi az çalışan kadınların gebe kalmakta zorluk çektiğini, gebe kaldıkları takdirde de düşük ihtimalinin arttığını ifade etti.

Tiroit hormonu eksikliğinin anne karnındaki bebeğin zeka ve fiziki gelişimini de olumsuz etkilediğine işaret eden Soybir, tedavi ile tiroit fonksiyonu normale dönen kadınlarda risklerin ortadan kalktığını anlattı.

Soybir, şunları kaydetti:

“Üşüme, yorgunluk, kilo artışı, çarpıntı, sinirlilik ve iştahsızlık gibi birçok belirti ile kendini gösteren tiroit hastalıkları erkeklere oranla kadınlarda daha fazla görülüyor. Tiroit bezinin kendi başına, devamlı ve vücut gereksinimden fazla olacak şekilde tiroit hormonu üretmesine hipertirodi denmektedir. Menopoz döneminde nispeten sık görülen hipertiroidi, bu dönemde zaten artan kemik erimesi riskini daha da artırır. Gebelerde hipertirodi tedavi edilmezse, preeklampsi olarak bilinen tansiyon yüksekliği- gebelik zehirlenmesi, bebekte gelişme geriliği, erken doğum ve bebeği anne karnında kaybetme riski artmaktadır. Tiroit bezinin az veya çok çalışması vücutta pek çok sistemi olumsuz etkilerken son yıllarda geliştirilen modern yöntemler sayesinde tedavide başarılı sonuçlar alınabiliyor.”

Ultrason, mamografi, MR ve PET bunların başlıcalarıdır. Hangi görüntüleme yönteminin kullanılacağına, hastanın muayenesi ve değerlendirilmesi sonrasında karar verilir.

Ultrason en basit, zararsız ve ucuz bir yöntem olarak genellikle ilk sırayı alır. Her yaşta insana, hızla, ilk tanı yöntemi olarak uygulanabilir.

Mamografi daha ziyade orta ve ileri yaşlarda, taramalarda ve tanıda tercih edilir. Kireçlenmelerin ve erken evre kanserin tespitinde çok başarılıdır. Yoğun memesi olanlarda etkinliği düşer. Mamografi ve ultrason birlikte kullanıldığında daha etkili olurlar.

MR ise bir üst teknik olarak kullanılır. Mamografi ve ultrasonun uygulanamadığı ya da etkisiz kaldığında, genç ve memesi yoğun olan hastalarda MR öne çıkar. Tümörün teşhis edildiği ama olası başka odakların araştırılacağı zaman da meme MR’ına başvurulabilir. Kanser varlığında uygulanan tedavinin ne kadar etki ettiğini görmek için de MR’a sıklıkla başvurulur. Ultrason mamografi ve MR, biyopsi alınacak yeri hedeflemek amacıyla da sıkça kullanılır.

PET ise kanser teşhisi konduktan sonra, kanserin vücutta ne kadar yayıldığını tespit etmek üzere kullanılır. Kanserin erken evrede olduğu ve yayılma ihtimalinin olmadığı koşullarda PET istenmez.

Meme kanseri tanı ve tedavisinde ultrason, mamografi MR ve PET’in hangilerinin ve nasıl bir sıra ile kullanılacağına meme cerrahınız karar verecektir.

Tümörün tipine, hastalığın evresine bağlı olarak, bu tedavi seçeneklerinin bazıları ve büyük ihtimalle bir kombinasyon halinde size de uygulanacaktır.

Kullanılan tedavi yöntemleri genel başlık olarak cerrahi tedavi, kemoterapi, genetik tedavi, hormon tedavisi, ışın tedavisi ve immünoterapiyi kapsamaktadır.

Erken evre tümörlerde cerrahi tedavi öne çıkmaktadır.

Başlıca, memeyi koruyucu veya memenin içini boşaltıcı işlemleri kapsamaktadır.

Koltuk altında tümör varlığında da buradaki tümörü tespit etmek veya temizlemek için yine cerrahi işleme başvurulmaktadır.

Günümüz modern meme cerrahisinde, memeye uygulanan her türlü ameliyat sonrası, memenin kozmetiğini de düzelten, diğer meme ile simetriyi sağlayan işlemler eşzamanlı olarak uygulanmaktadır.

Kemoterapi, hormonoterapi, genetik tedavi ve immunoterapi seçenekleri medikal onkoloji biriminde uygulanmaktadır.

Bu seçenekler tümörün çeşidine göre etkili olacak şekilde seçilmektedir.

Günümüzde immünoterapi daha ileri evre hastalıkta kullanılmaktadır.

Hormonoterapi ise genellikle tedavi edici veya hastalığın tekrar çıkmasını önleyici olarak daha uzun yıllar sürecek şekilde uygulanmaktadır.

Işın tedavisi ise daha ziyade hastalığı bulunduğu bölgede yok etmek veya yine bu bölgede tekrar çıkmasını engellemek için uygulanmaktadır.

Bu kadar çeşitli tedavi seçeneğinin hangilerinin seçileceği ve bunların sıralamasının nasıl olacağı oldukça karışık bir süreç olup genellikle tümör konseylerinde buna karar verilmektedir.

Tedavi seçeneklerinizi danışmak, detaylı bilgi almak için lütfen arayınız.

Burada amaç, memeden tümörün güvenli şekilde, tamamen temizlenmesinin yanında iyi bir kozmetiğin de sağlanmasıdır.

Aslında tümörün tamamen çıkarılması ile birlikte meme kozmetiğinin korunabildiği koşullarda en ideali ve doğalı hastanın kendi memesinin korunmasıdır.

Ancak memede tümörün büyük ya da yaygın olarak bulunduğu, geniş bir alan kapladığı veya çok odaklı şekilde bulunduğu koşullarda, tümörlü veya riskli dokular tamamen çıkarıldıktan sonra geride kalan meme dokusu yeterli bir kozmetik sağlamaya yetmez.

Bazen de, memede tümör olmamasına rağmen, kişinin meme dokusu tek taraflı veya iki taraflı olarak ilerde meme kanseri oluşturma açısından ileri derecede riskli olabilir.

Bu durumda hastanın memesinde risk oluşturacak meme dokusu bırakılmaması gerekir ve tek taraflı veya iki taraflı olarak memenin içi boşaltılır.

Meme kanserine yol açabilecek genetik bozuklukların olması iki taraflı memenin içini boşaltmada en sık karşılaştığımız neden olmaktadır.

Memenin içi boşaltılacağı zaman memenin derisi korunmaktadır.

Mümkün olduğu koşullarda meme derisi ile birlikte meme başı ve çevresinin de korunması iyi bir kozmetik için gereklidir.

Memenin içi boşaltıldığında, oluşan meme boşluğu implant ile veya hastanın vücudundan alınan kendi dokuları ile doldurularak, kozmetik açıdan hastanın tatmin olacağı yeni bir meme oluşturulur.

Burada amacımız; bazen tümörü küçülterek daha sonra meme koruyucu bir cerrahi yapabilmek, bazen koltuk altında var olan tümörü ilaçlarla temizleyerek hastayı koltuk altı ameliyatından kurtararak ilerde gelişebilecek kol şişmesinden koruyabilmek; bazen de kötü bir tümörde daha etkili olan kemoterapi ve akıllı tedavileri bir an evvel başlayıp en etkili ilacı seçerek hastanın tedavisini hızlandırmak olmaktadır.

Burada genel prensibimiz; ameliyat sonrasında kemoterapi alacağından emin olduğumuz hastalarda bu tedaviyi mümkün mertebe önceden verebilmektir.

Özellikle “üçlü negatif” dediğimiz ve de akıllı tedavinin çok etkin olduğu “HER2 pozitif” tümör cinsine sahip olan hastalarda tedaviye genellikle önce kemoterapi ile başlamayı tercih ediyoruz. Koltuk altındaki lenf bezlerinde tümör tutulumu olan olgularda yine mutlaka tedaviye neoadjuvan kemoterapi ile başlıyoruz.

Ayrıca Meme koruyucu cerrahi isteyen ancak, memedeki tümör büyüklüğünün bu yönteme izin vermediği ve de uygulanacak kemoterapiye iyi yanıt vereceğini düşündüğümüz tümör tiplerinde ameliyat öncesi dönemde kemoterapi yapıyoruz.

Meme kanserli hastada neoadjuvan tedavi gereği, her hastanın kendisi ve tümörünün şartlarına göre; hastanın cerrahı ve onkoloğunun görüşü ve tümör konseyinin önerisine göre karar verilmelidir.

Memorial Şişli Genel Cerrahi Bölümü’nden Prof. Dr. Remzi Gürsel Soybir, tiroit hastalığı ve tedavide kullanılan cerrahi yöntemler hakkında bilgi verdi.

Tiroit bezi, besinlerle alınan iyotu toparlar ve T3- T4 adı verilen tiroit hormonlarını üretir. Bir insanın sağlıklı olabilmesi için tiroit hormonlarının devamlı ve yeterli miktarda salgılanması gerekmektedir. Az miktarda salgılanması vücut fonksiyonlarının yavaşlamasına, fazla miktarda salgılanması ise vücut fonksiyonlarının hızlanmasına neden olmaktadır.