Prof. Dr. Soybir’in paylaştığı güncel verilere göre, dünyada her yıl yaklaşık 2,3 milyon kişiye meme kanseri tanısı konulurken, 650 bine yakın hasta bu hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor. Türkiye’de ise her yıl 25–30 bin yeni meme kanseri vakası görülüyor. Toplumda artık “her 8 kadından biri” gerçeğiyle ifade edilen meme kanseri, düzenli tarama ve erken tanı sayesinde büyük oranda kontrol altına alınabiliyor.

Buraya koyduğumuz literatür; Bu sene yapılan sempozyumda tartışılan konular, yeni bilimsel çalışmaların özetleri, ve bu konuda yapılan yorumları içeren bir sempozyum özeti.

Bu özette;
Meme Kanseri Cerrahisi açısından üç büyük gelişme var.
Bunların hepsi yeni tamamlanan bilimsel çalışmalara dayanıyor.

Genel risk hesabı yaparken bunların hepsinin toplamını almak gerekir. Bu toplam risk kişinin yaşam boyu meme kanserine yakalanma riskidir. Bu risk kişinin yaşı ve mevcut hastalıkları da göz önünde bulundurularak yeniden gözden geçirilir ve kişinin geri kalan yaşam süresinde meme kanserine yakalanma riski belirlenir.

Bu kadar çok faktörün bir arada değerlendirilerek en doğru risk hesabının yapılması, bilgisayar programlarında ve belirli risk hesaplama modelleri ile yapılabilmektedir. Kişiye göre bazen birden fazla model kullanımı da gerekmektedir.

Günümüzde meme kanserine ilişkin birçok koruyucu tedaviler ve tedbirler bu hesaplanan riske göre belirlenmektedir. Ayrıca meme kanserine yakalanmışsa uygulanacak bazı tedavilere yine bu risk oranına göre karar verilmektedir.

Geri kalan yaşamınızda meme kanserine yakalanma riskinizin hesap edilmesi ve bu risk oranına göre önleyici bir işlemin ya da tedavinin gerekli olup olmadığının belirlenmesi için meme cerrahınızdan yardım isteyebilirsiniz.

Birçok kanser çeşidinde olduğu gibi, meme kanserine yakalanmamak için de hareketsiz bir yaşamdan uzak olup, spor, egzersiz ve yürüyüşe yaşamımızda yer vermeliyiz. Kilo takibimizi asla bırakmamalı, obeziteden ve yağlanmadan uzak olmalıyız. Varsa fazla kiloları bir an önce vermeliyiz.

Karbonhidratlardan, hamur işlerinden olabildiğince uzak, taze sebze, meyve ağırlıklı, sıvı yağların tercih edildiği, Akdeniz mutfağını tercih etmeli, yağlı kızartmalı bol kalorili gıdalardan uzak durmalıyız.

Gerekli vitamin seviyelerimizi özellikle D vitamini seviyemizi ölçtürmeli ve gerekirse takviyesini hekim kontrolunda yapmalıyız. Günlük bol su içmeli, uykumuzu almalıyız. Alkol alımında zararlı seviyeyi geçmemeliyiz. Stresli, gergin yaşamdan olabildiğince uzak kalmalı en azından sakince dinlenebileceğimiz yeterli zaman aralıklarını kendimize ayırmalıyız. Sigaradan, dumanından ve de diğer karsinojenlerden titizlikle kaçınmalıyız.

Uzun süreli ve doktor kontrolü olmayan hormonal ilaç kullanımından uzak durmalıyız. Gereksiz radyasyondan ve radyoaktif alanlardan sakınmalıyız. Çocuk sahibi olacaksak bunu olabildiğince ileri yaşlara bırakmamalı ve gereği kadar emzirmeliyiz. Kendi kendimize meme muayenesini öğrenmeli ve her ay cesaretle yapmalıyız.

Yaşımıza ve risk hesabımıza göre önerilen periyodik meme taramalarını, mamografi, ultrason ve meme muayenelerini aksatmadan yaptırmalıyız.

Mastit, meme dokusunda gelişen iltihaplanma durumudur ve en sık emzirme dönemindeki kadınlarda görülür. Süt kanallarının tıkanması veya memeye bakterilerin girmesi sonucunda ortaya çıkabilen mastit; meme ağrısı, kızarıklık, şişlik, hassasiyet ve bazen ateş gibi grip benzeri belirtilerle kendini gösterebilir. Bu durum, annenin hem genel sağlığını hem de emzirme sürecini olumsuz etkileyebilir.

Mastit çoğu zaman erken dönemde fark edilip tedavi edildiğinde hızla düzelir. Tedavi, memenin boşaltılmasını sağlamaya yönelik yöntemleri, sıcak-kompres uygulamalarını ve gerektiğinde antibiyotik kullanımını içerir. Emziren annelerin bu süreçte emzirmeye devam etmesi genellikle önerilir; çünkü memenin düzenli boşaltılması iyileşmeyi hızlandırır.

Her meme ağrısı mastit anlamına gelmez ancak ani gelişen ağrı, kızarıklık ve ateş gibi belirtiler olduğunda vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmak önemlidir. Erken tanı, hem gereksiz komplikasyonları önler hem de tedavi sürecini kolaylaştırır. Prof. Dr. Gürsel Remzi Soybir, mastit şüphesi olan hastalara en uygun tanı ve tedavi sürecini belirleyerek hızlı bir şekilde rahatlamalarını hedeflemektedir.

Prof. Dr. Gürsel Remzi Soybir ve ekibinin yürüttüğü bu çalışma, meme kanseri tedavisinde kullanılan kemoterapi öncesi süreçte (neoadjuvan tedavi) D vitamini takviyesinin etkisini inceleyen dünyadaki ilk planlı klinik araştırmalardan biridir. Daha önce laboratuvar çalışmalarında D vitamininin kanser hücreleri üzerindeki olumlu etkileri gösterilmişti; ancak bu etkinin gerçek hastalarda nasıl sonuç verdiğini değerlendiren kapsamlı bir çalışma eksikti. Bu araştırma bu açıdan önemli bir boşluğu dolduruyor.

2019–2023 yılları arasında toplam 227 meme kanseri hastası çalışmaya dahil edildi. Tedavi süresince araştırma grubundaki hastalara haftada bir kez 50.000 IU D vitamini verildi. İncelemeler sonucunda, D vitamini alan hastalarda tümörün tedaviye tamamen cevap verme ihtimalinin (patolojik tam yanıt) belirgin şekilde arttığı görüldü. Ayrıca tümörün bazı özellikleri —örneğin hormon reseptörü negatif olması ya da hücrelerin hızlı bölünmesi (yüksek Ki-67)— tedaviye daha iyi yanıtla ilişkili bulundu.

Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, D vitamini kullanan hastalarda tedavinin daha etkili olma oranının anlamlı derecede yüksek çıkmasıdır. Koltuk altındaki lenf bezleri için aynı düzeyde kesin bir sonuç görülmese de, yine de olumlu etkiye çok yakın bir ilişki tespit edildi.

Bu çalışma, D vitamininin meme kanseri tedavisine ek bir destek sağlayabileceğini göstermekte ve gelecekte yapılacak daha geniş araştırmalar için önemli bir temel oluşturmaktadır.

Soybir, çocuk sahibi olmak isteyen kadınların tiroit fonksiyonlarının gebelik öncesi mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, tiroit bezi az çalışan kadınların gebe kalmakta zorluk çektiğini, gebe kaldıkları takdirde de düşük ihtimalinin arttığını ifade etti.

Tiroit hormonu eksikliğinin anne karnındaki bebeğin zeka ve fiziki gelişimini de olumsuz etkilediğine işaret eden Soybir, tedavi ile tiroit fonksiyonu normale dönen kadınlarda risklerin ortadan kalktığını anlattı.

Soybir, şunları kaydetti:

“Üşüme, yorgunluk, kilo artışı, çarpıntı, sinirlilik ve iştahsızlık gibi birçok belirti ile kendini gösteren tiroit hastalıkları erkeklere oranla kadınlarda daha fazla görülüyor. Tiroit bezinin kendi başına, devamlı ve vücut gereksinimden fazla olacak şekilde tiroit hormonu üretmesine hipertirodi denmektedir. Menopoz döneminde nispeten sık görülen hipertiroidi, bu dönemde zaten artan kemik erimesi riskini daha da artırır. Gebelerde hipertirodi tedavi edilmezse, preeklampsi olarak bilinen tansiyon yüksekliği- gebelik zehirlenmesi, bebekte gelişme geriliği, erken doğum ve bebeği anne karnında kaybetme riski artmaktadır. Tiroit bezinin az veya çok çalışması vücutta pek çok sistemi olumsuz etkilerken son yıllarda geliştirilen modern yöntemler sayesinde tedavide başarılı sonuçlar alınabiliyor.”

Kaynak: www.endokrin.com